• Врачи
  • Клиники
  • Лаборатории
  • Услуги
  • Блог
  • Лучший доктор 2024
  • Гипотиреоз (қалқанша безі қызметінің төмендеуі)

    Гипотиреоз - бұл өте кең таралған ауру, оны қалқанша безінің белсенділігінің төмендеуі деп те атайды. Гипотиреоз кезінде қалқанша безі қалқанша безінің гормондарын жеткіліксіз шығарады.

    Қалқанша безі мойынның алдыңғы төменгі бөлігінде орналасқан. Безден бөлінетін гормондар қан ағымы арқылы өтеді және сіздің денеңіздің барлық дерлік бөліктеріне, жүрек пен мидан бұлшықеттер мен теріге дейін әсер етеді.

    Қалқанша безі метаболизмді басқарады немесе сіздің денеңіздің жасушалары тамақтан келетін энергияны қалай жұмсалатынын реттейді. Метаболизм дене температурасына, жүрек соғуына және калорияларды қаншалықты жақсы жұмсауына әсер етеді. Егер сізде қалқанша безінің гормоны жетіспесе, ағзадағы процестер баяулайды. Бұл сіздің денеңіздің аз энергия өндіретінін және метаболизміңіз баяу болатынын білдіреді.

    Зельцер Михаил Ефимович
    67 лет стажа работы, Эндокринолог
    5.0 Рейтинг
    2 947 отзывов
    67 лет стажа работы
    Для детей и взрослых

    Гипотиреоздың белгілері

    Гипотиреоздың белгілері көбінесе басқа жағдайларға ұқсауы мүмкін. Олар мыналарды қамтуы мүмкін:

    • Етеккір циклінің өзгеруі.
    • Іш қату.
    • Депрессия.
    • Құрғақ шаш және шаштың түсуі.
    • Құрғақ тері.
    • Холестерин деңгейінің жоғарылауы.
    • Шаршау.
    • Суыққа жоғары сезімталдық.
    • Қарылған дауыс.
    • Буын ауруы, қаттылық және ісіну.
    • Жад проблемалары.
    • Бұлшықет ауруы.
    • Бұлшықет әлсіздігі.
    • Ісінген бет.
    • Баяу пульс.
    • Қалқанша безінің ісінуі (зоб).
    • Түсініксіз салмақ қосу немесе салмақ жоғалту қиындықтары.
    • Білезік каналы синдромы.

    Гипотиреозбен ауыратын нәрестелерде симптомдар болмауы мүмкін. Егер симптомдар пайда болса, олар мыналарды қамтуы мүмкін:

    • Суық қолдар мен аяқтар.
    • Іш қату.
    • Қатты ұйқышылдық.
    • Қарлығып айқайлау.
    • Баяу өсу немесе оның болмауы.
    • Төмен бұлшықет тонусы (әлсіз нәресте).
    • Тұрақты сарғаю (терінің және көздің ағының сарғаюы).
    • Нашар тамақтану әдеттері.
    • Ісінген бет.
    • Іштің кебуі.
    • Ісінген тіл.
    • Кіндік грыжасы.

    Егер сіздің балаңызда осы белгілердің кез келгені болса, міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз. Бұл белгілер басқа аурулармен байланысты болуы мүмкін екенін ескеру маңызды.

    Хайбулина Альбина Камильевна
    28 лет стажа работы, Эндокринолог
    5.0 Рейтинг
    212 отзывов
    28 лет стажа работы
    Для детей и взрослых
    Online консультация

    Балалар мен жасөспірімдер ересектерде байқалатын белгілер мен симптомдары бар гипотиреозбен ауыруы мүмкін. Балалар мен жасөспірімдерде де болуы мүмкін:

    • Жыныстық жетілудің кешігуі.
    • Өсудің тежелуі және бойдың қысқа болуы.
    • Баяу ақыл-естік даму.
    • Тұрақты тістердің баяу дамуы.
    Мансурова Гульмира Камалдиновна
    33 года стажа работы, Эндокринолог
    5.0 Рейтинг
    185 отзывов
    33 года стажа работы
    Для детей и взрослых

    Гипотиреоздың себептері

    Гипотиреоздың ең көп тараған себебі - Хашимото тиреоидиті. Хашимото тиреоидиті - аутоиммунды ауру. Хашимото ауруы кезінде сіздің денеңіз қалқанша безге шабуыл жасайтын және бұзатын антиденелер өндіріп шығарады. Тиреоидит вирустық инфекциядан да туындауы мүмкін.

    Гипотиреоздың басқа себептеріне мыналар жатады:

    • Мойын аймағындағы қатерлі ісіктерге сәулелік терапия.
    • Радиоактивті йодпен емдеу.
    • Кейбір дәрі-дәрмектерді қолдану.
    • Қалқанша безінің хирургиясы.
    • Диетада йод тым аз.
    • Жүктілік.
    • Туылған кездегі қалқанша безінің проблемалары.
    • Гипофиздің зақымдануы немесе бұзылуы.

    Бастапқы гипотиреоз қалқанша безінің өз проблемаларынан туындайды.

    Екіншілік гипотиреоз басқа мәселе қалқанша безінің гормондар шығару қабілетін бұзған кезде пайда болады.

    Тлегенов Аскар Шындалыулы
    20 лет стажа работы, УЗИ-специалист, Эндокринолог
    5.0 Рейтинг
    36 отзывов
    20 лет стажа работы

    Гипотиреоздың қауіп факторлары

    Әйелдер, әсіресе егде жастағы әйелдер, ерлерге қарағанда гипотиреозға бейім. Тұқым қуалайтын фактор да маңызды. Басқа қауіп факторларына 1 типті қант диабеті, шашыраңқы склероз, ревматоидты артрит, целиакия ауруы, Аддисон ауруы, пернициозды анемия немесе витилиго сияқты аутоиммунды аурулар жатады.

    Гипотиреоздың диагностикасы

    Егер сізде гипотиреоз белгілері болса, дәрігер гормондардың деңгейін тексеру үшін қан анализін тағайындайды. Олар мыналарды қамтуы мүмкін:

    • Қалқанша безді ынталандыратын гормон (Тиреотропный гормон, TТГ),
    • T3 және T4 гормондары.

    Қалыпты деңгейден төмен T3 және T4 деңгейлері әдетте сізде гипотиреоз бар екенін білдіреді. Алайда, кейбір адамдарда T3 және T4 деңгейі қалыпты шектерде болуы мүмкін, бірақ TТГ деңгейі жоғарылауы мүмкін. Бұл субклиникалық (жеңіл) гипотиреоз деп аталады. Бұл гипотиреоздың ерте кезеңі деп саналады.

    Сондай-ақ, дәрігер түйіндерді немесе қабынуды тексеру үшін қалқанша безінің ультрадыбыстық зерттеуін тағайындай алады.

    Досбаева Гульсая Куатбековна
    41 год стажа работы, Эндокринолог
    5.0 Рейтинг
    18 отзывов
    41 год стажа работы
    Для детей и взрослых
    Online консультация

    Гипотиреозды емдеу

    Егер сізде гипотиреоз болса, дәрігер синтетикалық (жасанды) қалқанша безінің гормонын тағайындайды. Сіз бұл таблетканы күн сайын бір уақытта қабылдауыңыз керек.

    Қалқанша безінің гормондарының деңгейін тексеру үшін сізге үнемі қан анализі қажет болады. Дәрігерге дәрі-дәрмектің дозасын мезгіл-мезгіл түзету қажет болуы мүмкін.

    Егер сіздің дозаңыз тым жоғары болса және сіз гормонды көп алсаңыз, сізде келесі жанама әсерлер болуы мүмкін:

    • Тәбеттің жоғарылауы.
    • Ұйқысыздық.
    • Жүрек жиі соғуы.
    • Аяқ-қолдың дірілдеуі.

    Егер дәрігер сізге дұрыс дозаны анықтаса, сізде гормондардың жанама әсерлері болмауы керек. Бірақ дәрі-дәрмектерді қабылдауды тоқтатпаңыз немесе өткізіп алмаңыз, өйткені гипотиреоз белгілері қайта оралуы мүмкін.

    Руднева Зиляра Хамитовна
    13 лет стажа работы, Эндокринолог
    4.4 Рейтинг
    6 отзывов
    13 лет стажа работы
    Для детей и взрослых

    Гипотиреоздың асқынуы

    Емделмеген гипотиреоз асқынуларды тудыруы мүмкін, мысалы:

    • Зоб. Егер емделмеген болса, қалқанша безіңіз үнемі көбірек гормондар шығаруға мәжбүр болады, сондықтан без ісініп, мойныңыздың сыртқы түрін өзгерте алады. Сізде жұтылу проблемалары болуы мүмкін.
    • Жүрек проблемалары. Гипотиреоз сізді жүрек-қан тамырлары ауруларына көбірек қауіп төндіреді және ТТЛП немесе "жаман" холестерин деңгейін жоғарылатуы мүмкін.
    • Бедеулік. Қалқанша безінің гормондарының тым аз болуы жұмыртқа жасуша өндірісін (овуляцияны) бұзып, жүкті болуды қиындатады.
    • Буын ауруы. Қалқанша безінің гормондарының төмен деңгейі буындар мен бұлшықеттердің ауырсынуын тудыруы мүмкін.
    • Психикалық денсаулық мәселелері. Қалқанша безінің гормондарының төмен деңгейі есте сақтау немесе зейін проблемаларын тудыруы мүмкін, сонымен қатар сіз бұрын ұнатқан заттарға қызығушылықтың төмендеуі мүмкін.
    • Семіздік. Гипотиреоз сіздің тәбетіңізді төмендетуі мүмкін, бірақ сіз салмақ қосуыңыз мүмкін, өйткені сіздің метаболизміңіз де баяулайды және сіз жеткілікті калорияларды жұмсамайсыз.
    • Перифериялық нейропатия. Уақыт өте келе қалқанша безінің гормондарының төмен деңгейі перифериялық нервтердің зақымдалуына әкелуі мүмкін. Сіз аяқтарыңызда ауырсынуды, шаншуды немесе ұйығыштықты байқай аласыз.

    Жүкті әйелдегі қалқанша безінің проблемалары баланың дамуына әсер етуі мүмкін. Жүктіліктің алғашқы үш айында нәресте анасынан қалқанша безінің барлық гормондарын алады. Егер анада гипотиреоз болса, нәресте қалқанша безінің гормондарын жеткіліксіз алады. Бұл ақыл-ес даму проблемаларына әкелуі мүмкін.

    Цой Нелля Александровна
    41 год стажа работы, Эндокринолог
    5.0 Рейтинг
    614 отзывов
    41 год стажа работы
    Для детей и взрослых

    Қалқанша безінің жұмысын тексеру үшін эндокринологтарға уақтылы хабарласыңыз. Біздің сайтта сіз пациенттердің нақты пікірлері бар тәжірибелі және сенімді дәрігерлерді таба аласыз.

    Бізге ватсапқа WhatsApp жазыңыз немесе +7(707)2255009 байланыс орталығына қоңырау шалыңыз. Біз сізге ыңғайлы уақытта эндокринологқа жазылуға көмектесеміз.

    Петлюк Анна Леонидовна
    17 лет стажа работы, Врач интегративной медицины, Гастроэнтеролог, Диетолог, Терапевт, Эндокринолог
    5.0 Рейтинг
    519 отзывов
    17 лет стажа работы
    Для детей и взрослых
    Online консультация